Öz
Amaç: Tip 2 diyabetli erişkinlerde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile glisemik kontrol arasındaki ilişkiyi değerlendirmek.
Yöntem: Ocak–Haziran 2025 döneminde iki merkezin diyabet polikliniklerine başvuran 312 hasta kesitsel olarak incelendi. Sağlık okuryazarlığı Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32) ile ölçüldü; son üç ay içindeki HbA1c değeri kayıtlardan alındı. HbA1c ≥%7 yetersiz glisemik kontrol olarak tanımlandı ve ilişki çok değişkenli lojistik regresyonla değerlendirildi.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 58,4 ± 9,7 yıldı ve %54,2'si kadındı. Sağlık okuryazarlığı 191 hastada (%61,2) sınırlı bulundu. Yetersiz glisemik kontrol sınırlı sağlık okuryazarlığı olan grupta %68,6, yeterli grupta %47,1 oranındaydı. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, diyabet süresi ve insülin kullanımına göre düzeltildiğinde sınırlı sağlık okuryazarlığı yetersiz glisemik kontrolle ilişkili kaldı (OR 2,14; %95 GA 1,29–3,55; p = 0,003).
Sonuç: Tip 2 diyabetli hastalarda sınırlı sağlık okuryazarlığı yaygındır ve kötü glisemik kontrolle bağımsız olarak ilişkilidir. Diyabet eğitiminin hastaların okuryazarlık düzeyine göre uyarlanması önerilir.
Referanslar
Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012;12:80.
Schillinger D, Grumbach K, Piette J, Wang F, Osmond D, Daher C, et al. Association of health literacy with diabetes outcomes. JAMA. 2002;288(4):475-82.
Berkman ND, Sheridan SL, Donahue KE, Halpern DJ, Crotty K. Low health literacy and health outcomes: an updated systematic review. Ann Intern Med. 2011;155(2):97-107.
American Diabetes Association Professional Practice Committee. 6. Glycemic goals and hypoglycemia: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S111-25.
von Elm E, Altman DG, Egger M, Pocock SJ, Gøtzsche PC, Vandenbroucke JP; STROBE Initiative. The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) statement: guidelines for reporting observational studies. Lancet. 2007;370(9596):1453-7.

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2026 Yazarlar
