Anahtar Kelimeler
biyobelirteçler
fosforile tau
tanısal doğruluk
meta-analiz
Nasıl Atıf Yapılır
Diğer Makaleler
- İlk Sayıdan: Şeffaf Raporlama ve Açık Veriye Dayalı Bir Tıp Dergisi
- Acil Serviste Video Destekli Tele-triyaj Uygulamasının Bekleme Süresine Etkisi: Tek Merkez Ön Sonuçları
- Genç Erişkin Bir Kadında Spontan Koroner Arter Diseksiyonu: Olgu Sunumu
Öz
Amaç: Plazma fosforile tau 217 (p-tau217), fosforile tau 181 (p-tau181), amiloid beta 42/40 oranı (Aβ42/40) ve nörofilament hafif zincirin (NfL) amiloid patolojisini saptamadaki tanısal doğruluğunu karşılaştırmak.
Yöntem: PubMed, Embase ve Web of Science veri tabanları Ocak 2015–Aralık 2025 dönemi için PRISMA 2020 önerilerine göre tarandı. Referans standart olarak amiloid PET veya beyin omurilik sıvısı biyobelirteçlerini kullanan tanısal doğruluk çalışmaları dahil edildi. Çalışma kalitesi QUADAS-2 ile değerlendirildi; havuzlanmış duyarlılık, özgüllük ve eğri altındaki alan (AUC) rastgele etkiler modeliyle hesaplandı.
Bulgular: Taranan 1.284 kayıttan 38 çalışma (11.462 katılımcı) analize alındı. Havuzlanmış AUC p-tau217 için 0,92 (%95 GA 0,90–0,94), p-tau181 için 0,85 (0,82–0,88), Aβ42/40 için 0,79 (0,75–0,83) ve NfL için 0,68 (0,63–0,73) bulundu. p-tau217'nin havuzlanmış duyarlılığı %87, özgüllüğü %86 idi. Çalışmalar arası heterojenite orta düzeydeydi.
Sonuç: Plazma p-tau217, amiloid patolojisini saptamada incelenen biyobelirteçler arasında en yüksek doğruluğa sahiptir. Klinik kullanım için ölçüm yöntemlerinin ve eşik değerlerin standardize edilmesi gerekmektedir.
Referanslar
Jack CR Jr, Bennett DA, Blennow K, Carrillo MC, Dunn B, Haeberlein SB, et al. NIA-AA Research Framework: toward a biological definition of Alzheimer's disease. Alzheimers Dement. 2018;14(4):535-62.
Hansson O. Biomarkers for neurodegenerative diseases. Nat Med. 2021;27(6):954-63.
Palmqvist S, Janelidze S, Quiroz YT, Zetterberg H, Lopera F, Stomrud E, et al. Discriminative accuracy of plasma phospho-tau217 for Alzheimer disease vs other neurodegenerative disorders. JAMA. 2020;324(8):772-81.
Page MJ, McKenzie JE, Bossuyt PM, Boutron I, Hoffmann TC, Mulrow CD, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ. 2021;372:n71.
Whiting PF, Rutjes AW, Westwood ME, Mallett S, Deeks JJ, Reitsma JB, et al. QUADAS-2: a revised tool for the quality assessment of diagnostic accuracy studies. Ann Intern Med. 2011;155(8):529-36.
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2026 Yazarlar